ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Παρασκευή 22 Οκτωβρίου 2021

«Καί ἄς τρώγωμεν πέτρες»

Ο ΑΙΩΝΙΟΣ ἀθηνοκεντρισμός τῶν μέσων ἐνημέρωσης πρωτευούσης ὑπῆρξε δυστυχῶς…

… γιά ἄλλη μία φορά, ἡ αἰτία γιά νά μήν κατανοήσουμε σέ ὅλο της τό εὖρος τήν σημασία μίας εἴδησης πού μᾶς ἦρθε ἀπό τήν Βόρειο Ἑλλάδα. Τήν εἴδηση μιᾶς πτώχευσης. Ἄν τό μπάμ εἶχε ἀκουστεῖ στό κέντρο τῶν Ἀθηνῶν ἤ ἄν εἶχε ἀκουστεῖ στό Λονδῖνο ὅπως προπέρυσι συνέβη μέ τήν Thomas Cook, τά «βάν» τῶν ἡμετέρων τηλεοράσεων θά ἦταν μονίμως ἐγκατεστημένα ἔξω ἀπό τά γραφεῖα τῆς πληγείσας ἐπιχείρησης, οἱ ζωντανές μεταδόσεις θά ἦταν διαρκεῖς καί οἱ ὑποψήφιοι ἄνεργοι ἐργαζόμενοι θά ἔδιδαν συνεντεύξεις κατά ριπάς. Ἐνῶ τώρα! Ποιός νά ἀσχοληθεῖ μέ κάποιους πού φέρνουν κάθε χρόνο 500.000 ταπεινούς τουρίστες ἀπό τήν …Μόσχα! Μέ τούς …Ρώσσους καί τό ξανθό γένος θά ἀσχολούμαστε τώρα; Τά ρούβλια τους …μυρίζουν! Σᾶς παρακαλῶ! Ἀναφέρομαι βεβαίως στό κανόνι τῆς τουριστικῆς ἐπιχείρησης Mouzenidis Travel, ἡ ὁποία προσέφυγε προχθές ἐκτάκτως στήν δικαιοσύνη ζητώντας προστασία ἀπό τούς πιστωτές της, στούς ὁποίους ἐμφανίζει ἀνοίγματα τῆς τάξεως τῶν 60 ἑκατομμυρίων εὐρώ. Γιά ἐμᾶς ἐδῶ στήν Ἀθήνα τό ἐπώνυμο τοῦ (καταγόμενου ἀπό τήν Ὁμογένεια τῆς Γεωργίας) ἱδρυτῆ τῆς Μπόρις Μουζενίδη, ὁ ὁποῖος ἔφυγε αἰφνιδίως ἀπό τήν ζωή σέ ἡλικία ἑξήντα ἐτῶν κτυπημένος ἀπό κορωνοϊό, πιθανόν νά μήν λέει καί πολλά. Ἴσως νά μήν λέει καί τίποτε. Γιά ὅλο τόν Βορρᾶ ὅμως ἡ ἑταιρεία Mouzenidis Travel, ἡ ὁποία διακινοῦσε ἀπό τό 1995 τεράστιους ἀριθμούς τουριστῶν ἀπό τίς χῶρες τῆς τέως Ἀνατολικῆς Εὐρώπης καί εἰδικῶς τῆς Ρωσσίας, ἦταν ἕναν στρατηγικός παίκτης. Ἀναπτυσσόμενος στρατηγικός παίκτης μέ κλάδους ὄχι μόνο τόν κλασσικό τουρισμό «ἥλιος καί θάλασσα» ἀλλά καί τόν περιηγητικό τουρισμό (ἀρχαιότητες Μακεδονίας) καθώς καί τόν θρησκευτικό τουρισμό (Ἅγιον Ὄρος, Παναγία Σουμελᾶ, κ.λπ.). Τόν ὁποῖο πολύ δυσκόλεψε ἡ γεωπολιτική ἀπόφαση τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως νά ἀναγνωρίσουν τήν ἀντιρωσσική Οὐκρανική σχισματική Ἐκκλησία.

Τό Πατριαρχεῖο Μόσχας ἐξέδωσε ταξιδιωτική ὁδηγία. Ἕως καί ἀνταγωνιστική ἀεροπορική ἑταιρεία εἶχε ἱδρύσει τά τελευταῖα χρόνια γιά πτήσεις ἐσωτερικοῦ ἀλλά καί ἐξωτερικοῦ ὁ Μπόρις Μουζενίδης, τήν Ellinair. Ἡ κατάρρευση τῆς ὑγιέστατης μέχρι τόν Covid μητρικῆς ἑταιρείας (τά ἔσοδά της μειώθηκαν κατά 95%, τό 2020 εἰσέπραξε 5,7 ἑκατομμύρια εὐρώ ἔναντι 122,8 ἑκατομμυρίων εὐρώ τό 2019), ἡ ἀναστολή τῆς λειτουργίας της καί ἡ ὑπαγωγή της στό καθεστώς περί προστασίας πιστωτῶν, θά ἔχει ὡς συνέπεια νά βρεθοῦν σέ δύσκολη θέση σειρά ξενοδοχειακῶν ἐπιχειρήσεων στήν Μακεδονία καί τήν Θράκη, εἰδικῶς στήν Χαλκιδική. Ἡ κατάρρευσή της θά ἔχει ὡς συνέπεια νά ἐπηρεαστοῦν ἕνα σωρό εἰδικότητες ἐργαζομένων ἀλλά καί ἐπιχειρήσεων πού ἐμμέσως ὠφελοῦνταν ἀπό τήν αὐξημένη οἰκονομική της δραστηριότητα. Ἡ κατάρρευσή της δείχνει τά δομικά προβλήματα πού ἀντιμετωπίζει ἡ οἰκονομία μας ἀλλά καί τό πόσο πίσω γυρίζει καί αὐτό τό καλοκαίρι ὁ τουρισμός μας. Ἔνδειξη τοῦ πόσο βαρύ οἰκονομικό χειμῶνα θά ἔχουμε παρά τίς αἰσιοδοξίες καί σέ τί κίνδυνο φτώχειας τίθενται χιλιάδες νοικοκυριά. Ὁ Covid φαίνεται νά τιθασεύεται προς ὥρας, ἀλλά τά προβλήματα μόλις ἀρχίζουν.

Πλέον ὅλων αὐτῶν ὅμως, ἡ πτώχευση τῆς Mouzenidis ἀποτελεῖ περίπτωση πρός μελέτη –case study ἀγγλιστί– διότι αὐτό πού τῆς συνέβη καί τό ὁποῖο θά περιγράψουμε μπορεῖ νά ἀποτελέσει κακό προηγούμενο γιά δεκάδες ἄλλες ἐπιχειρήσεις οἱ ὁποῖες βρίσκονται σέ κίνδυνο. Ἀπό τήν τροπή πού ἔλαβαν τά πράγματα –δέν ἐπιδίωξα ἀναλυτικότερη ἐνημέρωση– εἶναι προφανές πώς τό κράτος ἀποφάσισε νά μήν τήν σώσει. Ἀποφάσισε νά τήν ἀφήσει στήν μοῖρα της. Καί οἱ πιστώτριες τράπεζες πιθανόν. Αὐτό πού ἀποκάλεσε εἰρωνικά «κράτος-προστάτης στήν πανδημία» ὁ ὑποψήφιος καγκελλάριος τῶν Χριστιανοδημοκρατῶν Λάσετ, βρῆκε ὅμως 120 ἑκατομμύρια εὐρώ γιά νά σώσει μία μεγάλη καί στρατηγικῆς σημασίας ἀεροπορική ἑταιρεία τῆς πατρίδας μας. Καί πολύ καλά ἔκανε, πολλῷ δέ μᾶλλον ὅταν ὑποχρέωσε καί τούς μετόχους της νά βάλουν σέ βάθος χρόνου τό χέρι στήν τσέπη. Τό κράτος βρῆκε ἐπίσης 308 ἑκατομμύρια καί ἀπάλλαξε μεγάλη ἑταιρεία τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀπό τίς ὑποχρεώσεις τῆς σύμβασης πού ὑπέγραψε μέ τό ἑλληνικό δημόσιο λόγω διαφυγόντων κερδῶν. Σωστά, ἐνδεχομένως. Τό κράτος βρῆκε ἐπίσης ἕνα μεγάλο ποσό γιά νά ἀποζημιώσει τούς παραχωρησιούχους τῶν ἐθνικῶν μας ὁδῶν λόγω μείωσης τῆς κίνησης τῶν αὐτοκινήτων κατά τήν διάρκεια τῆς πανδημίας. Ἅπαντες ἐπικαλέστηκαν τήν νομική ἔννοια τῆς «ἀνωτέρας βίας» καί ἐν τέλει ἀποζημιώθηκαν. Σωστά ἐνδεχομένως, καί πάλι.

Τό μέγα ἐρώτημα πού προκύπτει γιά τήν Μouzenidis Travel καί γιά τήν κάθε Μouzenidis πού θά κινδυνεύει μέ κανόνι λόγω «ἀνωτέρας βίας», ἐπίσης εἶναι τό ἑξῆς: θά τυγχάνει τῆς ἰδίας κρατικῆς ἀρωγῆς μέ τίς ἀνωτέρω προνομιοῦχες ἑταιρεῖες ἤ θά ἀφήνεται στό ἔλεος τοῦ Θεοῦ; Θά στηρίζεται ἤ τό κράτος θά κάνει ἐπιλογή διάσωσης ἀνάλογα μέ τό μέγεθος τῆς ἐπιχείρησης, τήν διεθνῆ ἀγορά πού ἐξυπηρετεῖ –ἡ Ρωσσία δέν εἶναι δημοφιλής προορισμός σέ συγκεκριμένα κέντρα τῶν Ἀθηνῶ– τήν καταγωγή τοῦ ἐπιχειρηματία (ἄλλο γεννηθείς στήν Ἑσπερία καί ἄλλο στήν Γεωργία), καί πάει λέγοντας.

Ἄν συμβεῖ αὐτό –τά πρῶτα δείγματα γραφῆς ἀπό τήν Πολιτεία δέν εἶναι τά καλύτερα– οἱ συνέπειες θά εἶναι ὀλέθριες. Οἱ Ρῶσσοι τουρίστες δέν εἶναι τά πλέον εὔκολα παιδιά τοῦ κόσμου, μπορεῖ νά μιλοῦν μέ βαριά προφορά καί ἀξάν –καμμία σχέση μέ τήν ἀγγλική καί τήν γαλλική τῆς ἀνωτερότητος– ἀλλά καταναλώνουν, σπαταλοῦν, πληρώνουν cash καί στίς χρονιές τῆς μείζονος οἰκονομικῆς κρίσης ἀπό τό 2008 ἕως σήμερα ἦταν ἐδῶ παρόντες καί στήριξαν ἐντυπωσιακά τήν Ἑλλάδα. 800.000 εἶχαν ἔρθει τό καλοκαίρι τοῦ 2008 σύμφωνα μέ τά ἐπίσημα στοιχεῖα. Ὁ οἰκονομικός ρατσισμός βάσει καί τοῦ πορίσματος Πισσαρίδη –ὁ ὁποῖος «λέει» σώζουμε μόνο τούς μεγάλους, τούς δικούς μας καί τούς χρηματοδότες μας ἀλλά ὄχι τούς μικρότερους καί τούς ἄλλους– ἀποτελεῖ βόμβα στά θεμέλια τοῦ οἰκοδομήματος. Οἱ πολῖτες ἔχουν ὑψηλό βαθμό πληροφόρησης καί συνειδητοποίησης τῆς κατάστασης. Ἐπιβραβεύουν τήν δικαιοσύνη καί ἐξοργίζονται μέ τήν ἀδικία.

Γιά νά ἐπιστρέψω στήν Mouzenidis, ἡ ὁποία ἐκτός ἀπό τό τουριστικό γραφεῖο καί τήν ἀεροπορική ἑταιρεία ἔχει στήν ἰδιοκτησία της ἑταιρεία διεθνῶν μεταφορῶν cargo μέ ἕδρα τήν Καστοριά (γοῦνες), ἑταιρεία κατασκευαστική μέ ἕδρα τήν Θεσσαλονίκη (γιά ἀγοραστές ἀκινήτων) καί ἑταιρεία συμβουλευτική (γιά ἐπενδυτές), τό ἐρώτημα πού τίθεται εἶναι τό ἑξῆς: Τί θά πεῖ αὔριο ἡ πολιτεία στούς ἐργαζομένους της, στούς προμηθευτές της, στούς συνεργάτες της ἐπιχειρηματίες ὅταν βλέπουν ἄλλες ἑταιρεῖες τοῦ ἰδίου, μεγαλύτερου ἤ καί μικρότερου βεληνεκοῦς, «σωσμένες» λόγω ἰδιαιτέρας συμπαθείας; Μᾶς συγχωρεῖτε, ἀλλά τό «κράτος-προστάτης» μᾶς ἐτελείωσε; Δέν περνᾶνε ἔτσι αὐτά! Καί κάτι τελευταῖο: Οἱ ὑποτιμημένοι Πόντιοι Ἀπόδημοι Ἕλληνες ἐπιχειρηματίες τῆς τέως ΕΣΣΔ, ἀπό τόν Ἰβάν Σαββίδη καί τόν Φιλάρετο Καλτσίδη ἕως τόν ἀείμνηστο Μπόρις Μουζενίδη, ἔχουν «ρίξει» στήν ἀγορά τῆς Βορείου Ἑλλάδος πολύ περισσότερα χρήματα ἀπό πολλούς τσιγγούνηδες νεοπλούσιους τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος. Κάποια στιγμή αὐτό θά πρέπει νά τούς ἀναγνωριστεῖ. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τόν ἀείμνηστο Μουζενίδη ὁ ὁποῖος παλιννόστησε στήν Ἑλλάδα σέ ἡλικία 31 ἐτῶν καί ἀντί νά γίνει μηχανικός αὐτοκινήτων πού ἦταν τό ἐπάγγελμά του πῆρε ρίσκο, ἄνοιξε ἐπιχείρηση καί ἔδωσε δουλειά σέ χιλιάδες Μακεδόνες, μία ὁδός τῆς Θεσσαλονίκης μέ τό ἐπώνυμό του θά ἦταν τό ἐλάχιστο «εὐχαριστῶ» τῆς πόλης γιά τήν βοήθεια πού τῆς ἔδωσε. Γιά νά παίρνουν θάρρος καί οἱ νεώτεροι. Οἱ Πόντιοι μπορεῖ νά παραεῖναι μπρουτάλ γιά τά ἀθηναϊκά γοῦστα μας, ἀλλά εἶναι σέ πλεῖστες ὅσες περιπτώσεις καλύτεροι Ἕλληνες ἀπό ἐμᾶς. Ἔχουμε καί στήν Ἀθήνα μερικούς τέτοιους. Ἄν δέν ἦταν καλύτεροι, δέν θά ἔλεγαν ἀπό τά χρόνια τῆς προσφυγιᾶς καί τῶν διώξεων τό περίφημο «τήν Ἑλλάδα θέλομεν καί ἄς τρώγωμεν πέτρες»…

Απόψεις

Τό βαθύ ΠΑΣΟΚ τῶν συντεχνιῶν ὄπισθεν τῆς ὑποψηφιότητος Παπανδρέου

Εφημερίς Εστία
Ἡ ἀριστοκρατία τοῦ Δημοσίου πού ἐμπόδισε τίς μεταρρυθμίσεις στήν οἰκονομία, διεκδικεῖ κομματική ἐξουσία καί πάλι

Ἡ ἐπαναχάραξις τῶν γραμμῶν

Μανώλης Κοττάκης
Ο,ΤΙ καί νά λένε, εἶναι γεγονός ἀναμφισβήτητο…

ΕΚΠΑ: Ποιό εἶναι τό πιό ἰσχυρό ἐμβόλιο

Εφημερίς Εστία
Καί σέ ποιό χρειάζεται δεύτερη δόσις

Σάν νά μήν πέρασε οὔτε μιά ἡμέρα

Δημήτρης Καπράνος
Ἦταν σάν νά μήν πέρασε μιά ἡμέρα

Σάββατον 21 Ὀκτωβρίου 1961

Πρό 60 ἐτῶν
Ο ΚΟΣΜΟΣ