Ἡ μεγάλη σκακιέρα

ΤΟ ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΙ ὁ Εὐάγγελος Βενιζέλος στόν πρόλογο πού ἔγραψε γιά τό ἐξαιρετικό βιβλίο τοῦ πρέσβη Ἀλέξανδρου Μαλλιᾶ Ἑλλάδα καί Βόρεια Μακεδονία. Ἡ Αὐτοψία τῆς Δύσκολης Συμφωνίας τῶν Πρεσπῶν (Σιδέρης):

«Τό ὑβριδικό αὐτό σχῆμα συνοδεύεται ἀπό τήν ρητή πρόβλεψη τῆς συμφωνίας (ἄρθρο 1 παρ. 4 περ. ζ) ὅτι ἐφόσον ὁλοκληρωθοῦν οἱ διαδικασίες ἀναθεώρησης στό δεύτερο συμβαλλόμενο μέρος (ΠΓΔΜ) τό πρῶτο συμβαλλόμενο μέρος “θά κυρώσει ἄμεσα” τή συμφωνία (“shall promptly ratify this agreement”). Αὐτή ἡ πρόβλεψη θά θεωρηθεῖ ἀπό τό δεύτερο συμβαλλόμενο μέρος ἀλλά καί ἀπό πολλούς ἰσχυρούς διεθνεῖς παράγοντες καί ἴσως ἀπό τόν Γενικό Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ ὁποίου ὑπέγραψε ὡς μάρτυρας τήν συμφωνία (…), ὅτι συνιστᾶ διεθνῆ ὑποχρέωση τῆς χώρας μας ἐφόσον ἡ ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος περιλαμβάνει ὅλα τά κρίσιμα σημεῖα».

Πῶς μεταφράζεται πολιτικά καί νομικά αὐτή ἡ ἐνδιαφέρουσα ἐπισήμανση τοῦ κυρίου Βενιζέλου;

Κατά τή γνώμη μου μέ δύο τρόπους:

Πρῶτον, ὁ Πρωθυπουργός Ἀλέξης Τσίπρας εἶναι ὑποχρεωμένος νά περιμένει τόν Ζάεφ νά ὁλοκληρώσει τήν ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος. Δέν μπορεῖ νά προκηρύξει ἐθνικές ἐκλογές στήν Ἑλλάδα πρίν ἐφαρμοσθοῦν τά συμπεφωνηθέντα. Εἶναι ἡ σειρά του νά δείξει τήν ἀξιοπιστία του πρός τόν διεθνῆ παράγοντα ἔναντι τοῦ ὁποίου ἀνέλαβε ὑποχρεώσεις. Τήν καθυστέρηση αὐτή τήν ἐπιδιώκει ἄλλωστε! Δεδομένης τῆς παραίτησης τοῦ ἀρχιτέκτονα τῆς συμφωνίας Νίκου Κοτζιᾶ –ὁ ὁποῖος τήν ὑπέγραψε, ἀλλά «τσίμπησε» στήν πρόκληση Καμμένου, παραιτήθηκε καί δέν πρόλαβε νά τήν κεφαλαιοποιήσει πολιτικά γιά τόν ἑαυτό του– ὁ κύριος Τσίπρας ἔχει τήν ἄνεση πλέον νά κερδίσει τά ἀνταλλάγματα πού ἐπιθυμεῖ μέχρι τόν Μάιο. Μόνος, ἄνευ Κοτζιᾶ. Στήν ἱστιοπλοΐα ὑπάρχει ἕνας ὅρος πού λέγεται «τάκ» γιά νά ἐξουδετερώσεις τόν ἀντίπαλο. Τό εἶχε ἐφαρμόσει κάποτε καί ὁ Μιλτιάδης Ἔβερτ γιά νά ἐπιταχύνει τήν ἔξοδο Σαμαρᾶ ἀπό τή ΝΔ. Αὐτό ἔκανε τώρα καί ὁ Τσίπρας στόν Κοτζιᾶ μέσω Καμμένου: «τάκ»! Αὐτό προϋποθέτει βεβαίως ὅτι προβλέπεις ἀντιδράσεις σέ μιά πρόκληση: καί ὁ ὀξύθυμος Κοτζιᾶς ἦταν «ἀνοικτό βιβλίο».

Δεύτερον, ἡ ἐπισήμανση Βενιζέλου μᾶς ὁδηγεῖ σέ ἕνα ἐξίσου ἐνδιαφέρον συμπέρασμα: ἐάν ἡ ὁλοκλήρωση τῆς διαδικασίας ἀναθεώρησης τοῦ Συντάγματος στά Σκόπια σημαίνει πώς ἡ κύρωσή της ἀπό τήν ἑλληνική Βουλή καί μάλιστα ἄμεση συνιστᾶ «διεθνῆ ὑποχρέωση τῆς χώρας», τότε ἡ ψήφισή της ἀπό μιά κυβέρνηση τῆς ΝΔ καθίσταται ὑποχρεωτική. Ἐάν, λοιπόν, ἡ ἀντιπολίτευση δέν ἐπιθυμεῖ νά βρεθεῖ σέ δυσκολότερη στρατηγική θέση ἀπό αὐτή πού βρίσκεται σήμερα –θά ἐξηγήσω– τότε θά πρέπει νά περιμένει τόν Τσίπρα νά τελειώσει τήν δουλειά καί νά μήν πιέζει γιά ἐκλογές νωρίτερα! Διότι ἄν αὐτές προηγηθοῦν τότε θά ἀναγκαστεῖ νά κυρώσει τήν συμφωνία ὡς διεθνῆ ὑποχρέωση τῆς χώρας! Περιθώρια γιά πολιτικό τσάμικο δέν θά ὑπάρχουν!

Ἤδη ἡ ΝΔ εἶναι σέ δύσκολη θέση ὑπό τήν ἑξῆς ἔννοια: διά τῆς θέσεώς της ἐναρμονίζεται πλήρως μέ τό λαϊκό αἴσθημα, ἀλλά τυχόν καταψήφιση τῶν Πρεσπῶν τήν ἐκθέτει ἀντικειμενικά στά μάτια τοῦ διεθνοῦς παράγοντα ὡς ταυτισμένη μέ τά ρωσσικά συμφέροντα. Κάτι πού βεβαίως δέν ἰσχύει. Δεδομένου αὐτοῦ, ὅμως, καί δεδομένου πώς ἡ Κυβέρνηση μέ παρότρυνση τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας θά ζητήσει ἀπό τό ΝΑΤΟ – ΟΗΕ ἀποσαφήνιση τῶν ὅρων μακεδονική γλῶσσα – ἰθαγένεια (μέ καλές πιθανότητες ἐπιτυχίας), ἡ ἀξιωματική Ἀντιπολίτευση θά ὑποχρεωθεῖ νά τό ξανασκεφτεῖ: θά καταψηφίσει ἤ θά ἀποχωρήσει;

Μερικές σκέψεις γιά τό μέλλον τῆς συνεργασίας Τσίπρα – Καμμένου. Προφανῶς καί θά ὑπάρξουν ἀναταράξεις προσεχῶς. Καί διαφωνίες! Θά ὑπάρξουν, ὅμως, καί μεγάλες ταυτίσεις. Ἡ ἔνταση τῆς ἀντιπαράθεσης ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ θά προσδιοριστεῖ κυρίως ἀπό τή Νοβάρτις καί τή διχαστική ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος πού ἑτοιμάζει ἡ ἀριστερά παρά ἀπό τό Σκοπιανό. Ὁ Τσίπρας, ὅπως ἦρθαν τά πράγματα μάλιστα, μπορεῖ νά ἀνταλλάξει τήν κύρωση τῶν Πρεσπῶν μέ στοιχεῖα γιά τή Νοβάρτις –ἄν δέν τό ἔχει κάνει ἤδη. Μέ ὅ,τι μπορεῖ αὐτό νά σημαίνει γιά τήν μεγάλη σκακιέρα καί τούς πολιτικούς συσχετισμούς. Μέ τίς συντάξεις ἄλλωστε, μετά τίς δηλώσεις Λαγκάρντ σέ ἡμερήσια ἐφημερίδα, φαίνεται ὅτι ξεμπέρδεψε…