Ἐδῶ διαφωνοῦμε κύριε Πρόεδρε!

ΔΥΣΚΟΛΟ νά ἀναμετρηθεῖ ἕνας ἁπλός πτυχιοῦχος Νομικῆς μέ τόν ἐπιστημονικό καί ἀκαδημαϊκό λόγο τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, ὁ ὁποῖος εἶναι διαπρεπής νομομαθής καί «παίζει» τό Σύνταγμα στά δάκτυλα τοῦ ἑνός χεριοῦ.

Μπαίνω ὅμως στόν πειρασμό νά τό κάνω, γιατί θεωρῶ πώς στά ὅσα εἶπε στήν χθεσινή βαρυσήμαντη ὁμιλία του στήν Λευκωσία γιά τό μέλλον τοῦ Προεδρικοῦ θεσμοῦ στήν πατρίδα μας χωρᾶ ταπεινός ἀντίλογος. Στέκομαι σέ τρία σημεῖα τῆς προεδρικῆς παρέμβασης.

• Στήν ἀντίθεση τοῦ κ. Παυλόπουλου στήν ἀπ’ εὐθείας ἐκλογή τοῦ προέδρου ἀπό τόν λαό. Θεωρεῖ ἐπικίνδυνη θεσμικά τήν δυαρχία ἐκλεγμένου προέδρου – ἐκλεγμένου πρωθυπουργοῦ καί ἀνακαλεῖ ἐμμέσως στήν μνήμη μας τίς συνέπειες πού εἶχαν γιά τήν πατρίδα οἱ συγκρούσεις κορυφῆς τοῦ Βασιλέως μέ τούς ἐκλεγμένους Πρωθυπουργούς Κωνσταντῖνο Καραμανλῆ καί Γεώργιο Παπανδρέου, ἄν καί ὁ πρῶτος ἦτο ἐλέω Θεοῦ καί ὄχι ἐλέω λαοῦ Μονάρχης.

• Στήν θέση τοῦ Προέδρου ὅτι πρέπει νά υἱοθετοῦνται τά πολιτεύματα πού ταιριάζουν στήν παράδοση καί τήν ψυχοσύνθεση τῶν λαῶν.

• Στήν ἀντίρρησή του στήν ἐπιλογή-προσφυγή τῶν δημοψηφισμάτων γιά τεχνικά καί ἐξειδικευμένα θέματα.

Βεβαίως γιά νά εἴμαστε ἐντάξει ὀφείλω νά σημειώσω ὅτι ἡ ἀνάλυση τοῦ Προέδρου στό ἐπιστημονικό συνέδριο πού παρέστη ἦταν ὑπερ-πλήρης. Ἀνέλυσε τά πλεονεκτήματα τόσο τῆς Προεδρικῆς ὅσο καί τῆς Προεδρευόμενης Δημοκρατίας: τήν πολιτική σταθερότητα πού διασφαλίζει ἡ Προεδρική, τήν δημιουργία θεσμικῶν ἀντιβάρων καί τήν εὐχέρεια τῆς πολιτικῆς συνεννόησης πού διασφαλίζει ἡ Προεδρευόμενη. Ὡστόσο ἐτάχθη σαφῶς ὑπέρ τῆς δεύτερης. Μέ ἐπιστημονικούς ὅρους διακρίνω μιά μικρή ἀνακολουθία συγκριτικά μέ τήν πρόταση ἀναθεώρησης πού κατήρτισε γιά λογαριασμό τῆς ΝΔ τό 2014 ἐπί πρωθυπουργίας Ἀντώνη Σαμαρᾶ ὁ κ. Παυλόπουλος. Τότε μέ τήν αἰτιολογική ἔκθεση (σελ. 20) δέν ἀπέκλειε τήν ἐκλογή τοῦ Προέδρου ἀπό τόν λαό σέ περίπτωση πού οἱ ψηφοφορίες ἐκλογῆς του στό Κοινοβούλιο ἀπέβαιναν ἄκαρπες. Πρότεινε μάλιστα νά ἀνατεθεῖ ὁ ἔλεγχος τοῦ κύρους τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐκλογῆς Προέδρου ἀπό τόν λαό «στό Συνταγματικό Δικαστήριο πού πρόκειται νά ἱδρυθεῖ μέσω τῆς ἀναθεώρησης τοῦ ἄρθρου 100».

Μέ τήν ἴδια πρόταση ἀναθεώρησης πού ὑπέγραφαν οἱ κ.κ. Σαμαρᾶς (Πρωθυπουργός), Καραμανλῆς (πρώην Πρωθυπουργός), Μητσοτάκης (νῦν ἀρχηγός τῆς ΝΔ), ὁ κ. Παυλόπουλος πρότεινε νά δοθεῖ στόν Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας ἡ ἁρμοδιότητα νά προκηρύσσει δημοψηφίσματα «μέ δική του ἀποκλειστικῶς πρωτοβουλία γιά κρίσιμα ἐθνικά θέματα». Ἡ πρόταση προέβλεπε ἐπίσης τήν καθιέρωση «νομοθετικοῦ δημοψηφίσματος μέ λαϊκή πρωτοβουλία μέ στόχο τόν πολλαπλασιασμό καί τήν ἐνίσχυση τῶν θεσμῶν τῆς ἄμεσης δημοκρατίας».

Ἀπό τό σημεῖο ἐκεῖνο τῆς πρότασης τῆς ΝΔ μέχρι τοῦ σημερινοῦ –τέσσερα χρόνια πέρασαν, ὄχι αἰώνας– πού ὁ Πρόεδρος διακηρύσσει ἀπό τήν Λευκωσία ὅτι «ἡ λήψη ἀποφάσεων ὑπό καθεστώς ἄμεσης δημοκρατίας –π.χ. δημοψηφίσματος– εἰδικῶς ὡς πρός κρίσιμα τεχνικά καί ἐξειδικευμένα ζητήματα ἐγκυμονεῖ συγκεκριμένους κινδύνους γιά τούς κρατικούς θεσμούς καί τό κοινωνικό σύνολο καί τροφοδοτεῖ ρεύματα ὑφέρποντος λαϊκισμοῦ», δέν ξέρω τί ἄλλαξε! Πῶς ἀπό τήν ἄμεση δημοκρατία τοῦ 2014 ὁ κ. Πρόεδρος θεωρεῖ πώς τό δημοψήφισμα ἀποκλείει «οἱαδήποτε ἔννοια ἀποτελεσματικῆς μειοψηφίας» καί ὅτι «ἐκεῖνος πού δικαιώνεται ἐκλογικῶς ἐπικρατεῖ ὁλοκληρωτικῶς»; Χάριν τῆς οἰκονομίας τῆς συζήτησης νά δεχθῶ ὅτι ἡ πρόταση ἀναθεώρησης τοῦ 2014 δέν συνιστᾶ ἀμιγῶς πρόταση Παυλόπουλου ἀλλά τοῦ συνόλου τῆς ΝΔ καί τόν δεσμεύει μόνο κατά τοῦτο. Χάριν τῆς οὐσίας τῆς συζήτησης νά δεχθῶ ἐπίσης ὅτι ὁ Πρόεδρος παίρνει ἐπιμελεῖς ἀποστάσεις ἀπό αὐτές τίς παλαιότερες θέσεις, γιατί ὁ πονηρός ΣΥΡΙΖΑ μελετᾶ διά τοῦ συνταγματολόγου Κατρούγκαλου νά ἀντιγράψει-υἱοθετήσει ἐκεῖνες τίς θέσεις Παυλόπουλου προκειμένου νά φέρει σέ δύσκολη θέση τήν ΝΔ. Καί πρό τοῦ κινδύνου νά βρεθεῖ ὁ Πρόεδρος καί οἱ ἀπόψεις του στό ἐπίκεντρο τῆς συνταγματικῆς σύγκρουσης ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ, σπεύδει νά ἀποχωρήσει ἐγκαίρως ἀπό τήν ἀρένα.

Ὑπάρχουν ὅμως δύο ἐπιχειρήματα τοῦ Προέδρου πού δέν μπορῶ νά ὑπερβῶ. Λέει ὅτι ὁ ἐκλεγμένος Πρόεδρος δέν χρειάζεται τήν δεδηλωμένη, καί αὐτό δέν ταιριάζει στήν κοινοβουλευτική μας παράδοση. Σύντομη ἀναδρομή στήν συνταγματική μας ἱστορία ὅμως τί δείχνει; Θά εἶμαι αἱρετικός. Πρῶτον, ὅτι ἡ δεδηλωμένη τελεῖ διαρκῶς ὑπό κατάσταση πολιορκίας διότι τῆς ἐπιτίθενται ἀποτελεσματικά τά διαπλεκόμενα συμφέροντα. Δεύτερον, ὅτι ἡ σταθερότητα στόν τόπο μας εἶναι διαρκές ζητούμενο. Μόλις πρίν λίγους μῆνες καί αὐτή ἡ κυβέρνηση, ὅπως καί ἡ κυβέρνηση Παπανδρέου τό 2012 καί ἡ κυβέρνηση Καραμανλῆ τό 2007, δέχθηκε ἐπίθεση μέ στόχο τήν ἀνατροπή της. Μεταξύ βουλευτῶν καί συμφερόντων δέν μεσολαβεῖ πουθενά ὁ λαός. Ὁ λαός ἀντιθέτως πληρώνει τά «σπασμένα» τῆς ἀστάθειας. Ἑπτά-ὀκτώ βραχύβιες κυβερνήσεις σέ δέκα χρόνια κρίσης. Δεδομένου μάλιστα ὅτι τώρα ἔρχεται ἁπλή ἀναλογική, ἡ αὔξηση τῆς ἰσχύος τοῦ θεσμοῦ τοῦ Προέδρου μᾶλλον ἐπιβάλλεται. Ἄν δέν «κυβερνᾶ» ὁ Πρόεδρος, ποιός θά κυβερνᾶ; Ἡ …ἁπλή ἀναλογική;

Κλείνω μέ ἕνα «κυπριακό ἐπιχείρημα»: ὁ ἀπ’ εὐθείας ἐκλεγμένος ἀπό τόν λαό μέ πενταετῆ θητεία Πρόεδρος Ἀναστασιάδης ἐπέβαλε στήν ἀρχή τῆς θητείας του «κούρεμα» καταθέσεων καί ἐφάρμοσε ἀδιαταράκτως –ὅσο στήν Ἑλλάδα οἱ κυβερνήσεις ἔπεφταν ἡ μία μετά τήν ἄλλη– μνημόνιο. Πέτυχε τήν ἔξοδο τῆς Κύπρου στίς ἀγορές καί ἐπανεξελέγη μέ ἄνεση. Ἐρώτημα: Ἕλλην πρωθυπουργός μέ δεδηλωμένη πού θά εἶχε «κουρέψει» καταθέσεις Ἑλλήνων, θά εἶχε μείνει στήν καρέκλα του περισσότερο ἀπό μία ἑβδομάδα ἤ θά εἶχε παραιτηθεῖ κακήν κακῶς χάνοντας τήν δεδηλωμένη; Μέ αὐτό τό ἐρώτημα ἀποστέλλω τήν ἐκτίμησή μου στόν σεβαστό Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας, τό τιτάνιο ἔργο τοῦ ὁποίου τιμῶ. Καμμιά φορά ὅμως συμβαίνει καί νά διαφωνῶ στά ἐπί μέρους.