Ἡ ναυτιλία δέν εἶναι «τομεύς», ἀλλά πνεύμων

Ὁ δαιμόνιος Ἀνδρέας Ποταμιᾶνος εἶχε δημιουργήσει γύρω ἀπό τήν κρουαζιέρα ἕναν ὁλόκληρο «ἑλληνικό μῦθο». Χρειάστηκε κόπος πολύς καί χρόνος γιά νά φθάσει νά γίνει ἡ «Ἠπειρωτική» ὁ leader τῆς κρουαζιέρας στό Αἰγαῖο, ἀλλά καί νά διαδραματίζει διεθνῶς ρόλο σημαντικό.

• του Δημήτρη Καπράνου

Θυμᾶμαι, στίς πρῶτες κρουαζιέρες τοῦ «Σεμίραμις», ὅταν ἔπιανε σέ νησί, κατέβαινε ὅλος ὁ κόσμος στό λιμάνι. Ἔβγαιναν οἱ τουρίστες, λίγοι, μέ τίς φωτογραφικές τους μηχανές περασμένες στόν λαιμό καί ἕνα χαμόγελο γεμᾶτο ἀνυπομονησία νά περπατήσουν στά καλντερίμια. Καθόντουσαν στά καφενεῖα, ρωτοῦσαν, μάθαιναν, ἄκουγαν. Κι ἔπειτα, πάλι πίσω στό βαπόρι, καθώς ὁ Ποταμιᾶνος εἶχε συνδυάσει τήν ἑλληνική κρουαζιέρα στά νησιά μέ μιά καί μόνη λέξη: σεβασμός.

Σήμερα, ἐκεῖ πού κάποτε ἔδεναν τά μικρά ἀκτοπλοϊκά καί τά κρουαζιερόπλοια τῆς «Ἠπειρωτικῆς» μέ τά ὄμορφα καπνισμένα φουγάρα, ἐφορμοῦν τά κρουαζιερόπλοια τῶν 3.000 καί 4.000 ψυχῶν, πού ξεφορτώνουν τουρίστες κατά χιλιάδες στά νησιά καί προκαλοῦν ἕνα, ἐλάχιστα δημιουργικό πιά, χάος. Οὔτε σεβασμός, οὔτε μέτρο, οὔτε σχέδιο.

Σαντορίνη, Μύκονος, Πάτμος, Ρόδος, Κέρκυρα… Τά στολίδια τοῦ Αἰγαίου καί τοῦ Ἰονίου πνίγονται καθημερινά ἀπό ὀρδές ἐπισκεπτῶν πού ἀποβιβάζονται καί ἀμέσως τρέχουν νά προλάβουν. Φωτογραφίες, ξεναγήσεις, selfies. Μιάν ὥρα στό νησί, δύο στό Instagram. Δέν φταῖνε αὐτοί, καλοδεχούμενοι εἶναι οἱ ἄνθρωποι. Φταῖμε ἐμεῖς, πού δέν μπορέσαμε νά σχεδιάσουμε μιά τουριστική πολιτική μέ μυαλό καί ὅραμα.

Οὔτε οἱ ὑποδομές ἐπαρκοῦν, οὔτε τό περιβάλλον ἔχει ἄλλα περιθώρια. Οἱ ἀποχετεύσεις δέν ἀντέχουν, τά ἀπορρίμματα περισσεύουν, τά σοκάκια ἀσφυκτιοῦν, τά μουσεῖα δέν προλαβαίνουν νά ξεναγήσουν τό ἕνα γκρούπ καί νά ὑποδεχθοῦν τό ἑπόμενο. Οἱ ντόπιοι –ὅσοι ἔμειναν δηλαδή, γιατί πολλοί πιά φεύγουν ἀπό τά νησιά τόν Αὔγουστο– παρακολουθοῦν καί σκέπτονται μέ ἀπορία ὅτι ἡ κρουαζιέρα, κάποτε εὐλογία, τείνει νά γίνει κατάρα. Ὄχι γιατί δέν ἔχει ἀξία. Ἀλλά γιατί δέν ἔχει ὅρια. Γιατί ἡ Πολιτεία δέν ὅρισε ποτέ «πόσοι» καί «πῶς». Γιατί τά λιμάνια δέν εἶναι ὅσο πρέπει ὀργανωμένα, γιατί στόν Πειραιᾶ οἱ προβλῆτες εἶναι πολύ περισσότεροι ἀπ’ ὅ,τι μποροῦσε νά ἀντέξει τό λιμάνι καί ἡ πόλη, γιατί δέν ὑπάρχει μιά ἐθνική στρατηγική. 

Οἱ νησιῶτες, αὐτοί οἱ πραγματικοί φύλακες τοῦ Αἰγαίου, δέν χρειάζονται θηρία μέ καζῖνο καί πισίνες γιά νά ζήσουν. Χρειάζονται ἤπιο τουρισμό, ποιοτικό, ἀνθρώπινο, πού θά πληρώνει καλά γιά νά ἀπολαύσει ποιοτικές διακοπές, κι ὄχι περιφερόμενους σαματατζῆδες, πού ἀκόμη καί τό μπουκαλάκι μέ τό νερό τό παίρνουν δωρεάν ἀπό τό τραπέζι στό ρεστωράν τοῦ πλοίου! Τά νησιά καί οἱ νησιῶτες χρειάζονται στήριξη, ὄχι κατακλυσμό.

Ἡ θάλασσα δέν εἶναι γιά νά ὑπολογίζεται ἀναλόγως τῶν τόνων ἐκτοπίσματος. Εἶναι γιά νά τήν ἀγαπᾶμε, νά τήν σεβόμαστε.

Γιά νά εἴμαστε εἰλικρινεῖς, δέν βλέπω ὅτι τό «εἰκοσάρικο» θά μειώσει τόν ὄγκο καί τήν ὁρμή τῶν ἐπιβατῶν πού θά φέρνουν τά πλοῖα-γίγαντες. Τά στίφη θά περιορισθοῦν ὅταν τά πλοῖα θά γίνουν λιγώτερα. Ὅπως καί οἱ προβλῆτες…