Ἔμπορος ὅπλων ὁ γγ τοῦ ΝΑΤΟ!

Ο Μάρκ Ροῦτε προανήγγειλε ὅτι κατά τήν ἐπικειμένη Σύνοδο Κορυφῆς τοῦ ΝΑΤΟ στήν Ἄγκυρα θά ἀνακοινωθοῦν νέες συμβάσεις ὕψους δεκάδων δισεκατομμυρίων δολλαρίων, προσθέτοντας ὅτι οἱ ἀμυντικές βιομηχανίες σέ ὁλόκληρη τήν Συμμαχία αὐξάνουν τήν παραγωγή τους προκειμένου νά ἀνταποκριθοῦν στήν αὐξημένη ζήτηση.

Δέν ἐνθυμούμεθα ἄλλη φορά γενικό γραμματέα τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας νά ἀναφέρεται μέ τόσο ἄμεσο τρόπο σέ συμβάσεις προμηθείας πολεμικοῦ ὑλικοῦ. Ἄλλως τε ποτέ δέν ἦταν ὁ ρόλος τοῦ ΝΑΤΟ νά ἀσχολεῖται μέ προμήθειες.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Αὐτή εἶναι δουλειά τῶν κρατῶν-μελῶν. Τό ΝΑΤΟ ἐπεδίωκε μόνον ἕναν προγραμματισμό πού ἀπέβλεπε περισσότερο στήν τυποποίηση τῶν συστημάτων πού ἀγόραζαν οἱ χῶρες τῆς Συμμαχίας. Πρός τοῦτο εἶχε τήν ὑπηρεσία πού ἐλέγετο NAMSA καί ἡ ὁποία ἀργότερα ὀνομάσθηκε NSPA.

Μόνον τά τελευταῖα χρόνια, μετά μιά σειρά μετεξελίξεων, ἡ ὑπηρεσία αὐτή ἀνέλαβε τήν διενέργεια διαγωνισμῶν, πάντα ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν κρατῶν-μελῶν, κυρίως τήν ὑποστήριξη κοινῶν συστημάτων. Γιά παράδειγμα, ὅταν πέντε ἤ ἕξι χῶρες διαθέτουν ἕνα σύνολον 60 ἑλικοπτέρων συγκεκριμένου τύπου, διαφορετικοί ὅροι ἐξασφαλίζονται ὅταν ἡ ὑποστήριξίς τους ἀνατίθεται ἀπό κοινοῦ, ἀπό αὐτούς πού θά ἐπετύγχανε κάθε χώρα ἄν ἐκινεῖτο μεμονωμένα. Ὡς πρός τήν τυποποίηση, εἶναι ἡ ἀλήθεια, ἡ Συμμαχία δέν ἐπέτυχε καί σπουδαῖα πράγματα καί τοῦτο διότι ἡ κάθε χώρα ἤθελε νά στηρίξει τήν δική της βιομηχανία (ἡ Ἑλλάς κατέληξε νά ἀποτελεῖ θλιβερά ἐξαίρεση), τά δέ προγράμματα συμπαραγωγῶν σέ ἐλάχιστες περιπτώσεις ἀπεδείχθησαν ἐπιτυχῆ. Συνήθως τά προϊόντα τους ἦσαν ἀκριβά καί χαμηλῆς ποιότητος, μή ἀνταποκρινόμενα σέ πραγματικές ἐπιχειρησιακές ἀνάγκες. Πλέον χαρακτηριστική περίπτωση ἀποτυχίας ἀποτελεῖ τό μαχητικό Eurofighter, ἐνῷ στά ὀλίγα ἐπιτυχῆ προγράμματα μπορεῖ νά περιληφθεῖ τό ἑλικόπτερο Puma.

Αὐτή ἦταν μέχρι σήμερα ἡ προσέγγισις τοῦ ΝΑΤΟ καί ὡς ἐκ τούτου ὁ γενικός γραμματεύς του δέν εἶχε κανένα λόγο νά ἐμπλέκεται μέ τούς ἐξοπλισμούς, πόσῳ μᾶλλον νά ὁμιλεῖ γιά συμβάσεις, πού εἶναι τό τελικό, τό καταληκτικό στάδιο μιᾶς μακρᾶς διαδικασίας διαμορφώσεως προδιαγραφῶν καί προσκλήσεως τῆς βιομηχανίας νά προτείνει προϊόντα κατάλληλα γιά νά τίς καλύψουν. Ἔχουμε ὅμως τώρα μιά δήλωση τοῦ κ. Ροῦτε πού οὐσιαστικῶς προαναγγέλλει μιά θεμελιώδη ἀλλαγή. Καί ἐπειδή ἡ δήλωσις αὐτή ἔγινε ἀμέσως μετά μιά συνάντηση πού εἶχε μέ τόν Ἀμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τράμπ, ὑποθέτουμε ὅτι τό θέμα συζητήθηκε μεταξύ τους.

Δέν θά προτρέξουμε νά ὑποθέσουμε ὅτι ἡ ἀμερικανική ἀμυντική βιομηχανία θά ἔχει τήν μερίδα τοῦ λέοντος στίς νέες αὐτές συμβάσεις, ἀλλά θά μείνουμε στό θεσμικό ζήτημα. Βάσει ποίας ἀναθεωρήσεως τῶν κανόνων τῆς Συμμαχίας ἐξουσιοδοτήθηκε ὁ γενικός γραμματεύς νά προαναγγείλει τήν ὑπογραφή συμβάσεων προμηθείας ἀμυντικοῦ ὑλικοῦ; Τέτοιες ἀποφάσεις λαμβάνονται ἀπό τίς κυβερνήσεις τῶν κρατῶν-μελῶν καί κατά παράδοσιν οἱ ἀξιωματοῦχοι τῆς Συμμαχίας δέν τίς σχολιάζουν κἄν. Τώρα ὅμως ἔρχεται ὁ γενικός γραμματεύς νά δηλώσει ὅτι ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ΝΑΤΟ ἀπαιτεῖ τήν ἀντιμετώπιση τοῦ κατακερματισμοῦ τῶν ἐθνικῶν ἀμυντικῶν βιομηχανιῶν καί στίς δύο πλευρές τοῦ Ἀτλαντικοῦ καί τήν μείωση τῆς γραφειοκρατίας στίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι τό πρόβλημα τῆς γραφειοκρατίας δέν εἶναι τόσο ὀξύ στίς ΗΠΑ ὅσο εἶναι στήν Εὐρώπη. Στίς εὐρωπαϊκές χῶρες, ἀλλά ἀκόμη περισσότερο στούς εὐρωπαϊκούς θεσμούς.

Γιά ποιόν λόγο λοιπόν ὁ Ροῦτε ἀνεφέρθη στήν γραφειοκρατία τῶν ΗΠΑ; Μήπως δέν ἐννοοῦσε ἀκριβῶς τήν γραφειοκρατία, ἀλλά τίς διαδικασίες του Κογκρέσσου τίς ὁποῖες ὁ Πρόεδρος Τράμπ θεωρεῖ τροχοπέδη στήν ἐφαρμογή τῶν σχεδίων του; Θά ἐπαναλάβουμε ὅτι οἱ δηλώσεις τοῦ γενικοῦ γραμματέως τοῦ ΝΑΤΟ ἔγιναν ἀμέσως μετά τήν συνάντησή του μέ τόν Ἀμερικανό Πρόεδρο. Καί τοῦτο ἀφεύκτως μᾶς ὁδηγεῖ σέ σκέψεις καί ὑποθέσεις.

Ὅ,τι ὅμως καί νά λέγει ὁ κ. Ροῦτε, ἡ Σύνοδος Κορυφῆς τῆς Ἀγκύρας εἶναι σημαντική διότι ἐκεῖ θά τεθοῦν ζητήματα μετεξελίξεως ὀργανώσεως, στρατηγείων κ.λπ., στά ὁποῖα, ὅπως γνωρίζουμε, ἡ Ἄγκυρα ἔχει κάνει τήν προεργασία της ἐπιδιώκοντας τήν δημιουργία δύο τοὐλάχιστον στρατηγείων πού θά χρησιμεύσουν στήν προώθηση τῶν σχεδίων της γιά τήν περαιτέρω ἐπέκταση τοῦ ἡγεμονικοῦ ρόλου τόν ὁποῖο ἐπιδιώκει νά ἀναλάβει στήν Ἀνατολική Μεσόγειο.

Δεδομένου ὅτι ὅλα αὐτά τά θέματα ἔχουν ἤδη συζητηθεῖ καί στήν Σύνοδο Κορυφῆς ἁπλῶς θά ἐπικυρωθοῦν οἱ ἀποφάσεις, θά περιμέναμε ἀπό τόν κ. Ροῦτε ἀναφορά στά πλέον οὐσιαστικά ζητήματα, τά ὁποῖα μάλιστα ἐμπίπτουν στήν ἁρμοδιότητά του. Στήν καλύτερη περίπτωση, οἱ ἀναφορές του στούς ἐξοπλισμούς καί στήν βιομηχανία εἶναι «προπέτασμα καπνοῦ», ἐνῷ οἱ οὐσιαστικές ἀποφάσεις εἶναι ἄλλες. Στήν χειρότερη, δείχνουν μιάν ἀλλαγή λογικῆς (μακράν τῆς θεσμοθετημένης μετεξελίξεως) πού δέν προοιωνίζεται τίποτε καλό γιά τό ΝΑΤΟ.