Ἐπί χρόνια παρακολουθοῦμε, σχεδόν ναρκωμένοι, τήν ἐπικράτηση μιᾶς ἰδιοτύπου ψηφιακῆς φεουδαρχίας
Μιᾶς συνθήκης ὅπου οἱ ἀλγόριθμοι τῆς Meta, τοῦ TikTok, τῆς Google καί τοῦ Snapchat ὁρίζουν τήν αἰσθητική καί τήν ψυχολογία μιᾶς ὁλοκλήρου γενεᾶς.
Φαίνεται ὅμως πώς, ἐπί τέλους, ἡ λογική ἀπεφάσισε νά ἀπαντήσει. Καί ἡ ἀπάντησις δέν ἔρχεται μέσῳ εὐχολογίων ἀλλά μέσῳ τῶν αἰθουσῶν τῶν ἀμερικανικῶν δικαστηρίων.
Περισσότερες τῶν μισῶν πολιτειῶν τῶν ΗΠΑ ἡνώθησαν σέ μιά πρωτοφανῆ δικαστική ἐκστρατεία κατά τῆς Meta. Στό ὁμοσπονδιακό δικαστήριο τοῦ Ὤκλαντ τῆς Καλιφόρνια, οἱ ἔνορκοι ἑτοιμάζονται νά ἀκούσουν τίς καταθέσεις τῶν ἀρχιτεκτόνων αὐτοῦ τοῦ ψηφιακοῦ ἐθισμοῦ: τοῦ Μάρκ Ζάκερμπεργκ, τοῦ Ἄνταμ Μοσσέρι τοῦ Instagram, ἀλλά καί τοῦ πρώην ἐργαζομένου καί πληροφοριοδότου, Ἀρτοῦρο Μπέχαρ, πού ἀπεφάσισε νά σπάσει τήν ὀμερτά.
Οἱ εἰσαγγελεῖς τεσσάρων πολιτειῶν (Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκυ, Νιού Τζέρσεϋ) πού ἡγοῦνται τῆς συμμαχίας τῶν 29 πολιτειῶν διηυκρίνησαν στό δικαστήριο ὅτι διεκδικοῦν περίπου 200 δισ. δολλάρια σέ ἀποζημιώσεις καί δραστικές ἀλλαγές στόν τρόπο λειτουργίας τῶν ἀλγορίθμων. Ἡ Meta ἔχει δηλώσει στά δικά της ἔγγραφα ὅτι, ἄν ἐπιβληθοῦν τά ἀνώτατα πρόστιμα ἀνά παραβίαση, τό ποσό θά μποροῦσε θεωρητικῶς νά ἐγγίσει τό 1,4 τρισ. δολλάρια. Εἶχε προηγηθεῖ ἡ ἀπόφασις τοῦ 9ου Ἐφετείου τῶν ΗΠΑ, πού ἀπέρριψε τίς προσφυγές τῶν ἐν λόγῳ ἑταιρειῶν, ἀνοίγοντας τόν δρόμο γιά τίς περισσότερες τῶν 3.300 μαζικῶν ἀγωγῶν πού στρέφονται κατά τῶν τεχνολογικῶν κολοσσῶν. Τό κατηγορητήριο εἶναι ἀμείλικτο: συνειδητός, σχεδιασμένος ἐθισμός καί συστηματική βλάβη τῆς ψυχικῆς ὑγείας τῶν νέων.
Τά δεδικασμένα ἔχουν ἤδη ἀρχίσει νά δημιουργοῦνται. Στό Λός Ἄντζελες, ἔνορκοι ἐπεδίκασαν 6 ἑκατ. δολλάρια σέ μιά 20χρονη κοπέλλα γιά τήν ψυχολογική ἐξάρτηση καί τήν κατάθλιψη πού τῆς προεκάλεσαν οἱ πλατφόρμες ἀπό τήν παιδική της ἡλικία, μέ τό 70% τῆς εὐθύνης νά καταλογίζεται στήν Meta. Στό Κεντάκυ, ἡ ἀγροτική σχολική περιφέρεια Breathitt ἡγήθη μιᾶς «πιλοτικῆς δίκης» ἐκπροσωπῶντας 1.200 σχολεῖα, ἀναγκάζοντας τούς κολοσσούς σέ συμβιβασμό 27 ἑκατ. δολλαρίων γιά τήν ζημία πού ὑπέστησαν οἱ προϋπολογισμοί τους στήν προσπάθεια νά μαζέψουν τά «συντρίμμια» τῆς ψυχικῆς ὑγείας τῶν μαθητῶν. Στήν Οὐάσιγκτων, ἡ Περιφέρεια τῆς Κολούμπια ἐπετέθη εὐθέως στό ΤikTok, ἀποκαλύπτοντας τό ἐξαναγκαστικό του design –τό ἀσταμάτητο, ὑπνωτιστικό scroll καί τά φίλτρα ψευδαισθησιακῆς ὀμορφιᾶς– ἀλλά καί τό παράνομο σύστημα τῶν «ΤikTok Coins», πού ἀπομυζᾶ οἰκονομικῶς τούς ἀνηλίκους.
Ὅμως, ἡ πραγματική κάθαρσις αὐτῆς τῆς ἱστορίας δέν σταματᾶ στούς ἀλγορίθμους. Ἀντανακλᾶται στό ἄκρως προσοδοφόρο οἰκοσύστημα τῶν λεγομένων influencers. Καθώς τά δικαστήρια ἐπιβάλλουν πλέον αὐστηρούς χρονικούς περιορισμούς στήν χρήση τῶν ἐφαρμογῶν (ὅπως τό ὅριο τῶν 90 ὡρῶν τόν μῆνα στό Νέο Μεξικό) καί οἱ πλατφόρμες ὑποχρεώνονται νά «κουρέψουν» τίς ἐπιθετικές εἰδοποιήσεις, ἡ ὀργανική ἀπήχησις κατακρημνίζεται. Λιγώτερες ὧρες ὀθόνης σημαίνουν λιγώτερα views, μικρότερο engagement καί, κατ’ ἐπέκτασιν, συρρίκνωση τῶν ἐσόδων. Ἀκόμα καλύτερα: θωρακισμένες νομικῶς, οἱ ἴδιες οἱ ἑταιρεῖες καί τά brands στρέφονται τώρα κατά τῶν ἰδίων τῶν creators. Παρατηρεῖται κατακόρυφος αὔξησις σέ ἀγωγές γιά μή ξεκάθαρη σήμανση διαφημίσεων, παραβιάσεις πνευματικῶν δικαιωμάτων καί προώθηση παραπλανητικῶν προϊόντων.
Ἴσως, τελικῶς, πράγματι νά πλησιάζει τό τέλος αὐτῆς τῆς ἰδιοτύπου μάστιγος. Μιᾶς συνομοταξίας ἀνθρώπων πού ἀνηγορεύθησαν σέ εἴδωλα καί πρότυπα γιά χιλιάδες παιδιά, ὄχι γιά τό πνεῦμα, τήν καλλιέργεια ἤ τά ἐπιτεύγματά τους, ἀλλά γιά τήν ἐπιμελῶς ἐκτεθειμένη ἀνατομία τους – τούς γλουτούς, τά καλλίγραμμα πόδια καί τήν αἰσθητικῶς κατεσκευασμένη ματαιοδοξία τους. Ἡ ἐπιστροφή στήν πραγματικότητα μπορεῖ νά εἶναι ἀνώμαλος γιά τούς ἰδίους, εἶναι ὅμως εὐεργετική γιά ὅλους τούς ὑπολοίπους καί κυρίως γιά τήν νέα γενεά, πού πλέον θά μπορεῖ νά ὀνειρεύεται μακράν τῶν ὁρίων τῆς μικρῆς ὀθόνης ἑνός κινητοῦ.
Μ.Η.Τ. 232122