Ἡ συγχώνευσις τῶν ἐξουσιῶν ὑπονομεύει τήν Δημοκρατία

Τήν διάκριση τῶν ἐξουσιῶν, ἡ ὁποία εἶναι καί συνταγματικῶς κατοχυρωμένη, ἐπικαλέστηκε ὁ εἰσαγγελέας τοῦ Ἀρείου Πάγου Κωνσταντῖνος Τζαβέλλας γιά νά ἀρνηθεῖ τήν προσέλευσή του στήν Ἐπιτροπή Θεσμῶν τοῦ Κοινοβουλίου προκειμένου νά ἀπαντήσει σέ δύσκολα ἐρωτήματα πού ἀφοροῦν τούς χειρισμούς του στίς ὑποκλοπές.

Συνόδευσε μάλιστα τήν «ἀπείθειά» του αὐτή μέ τήν ἐπίκληση παλαιοτέρας γνωμοδοτήσεως τῆς Ὁλομελείας τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ ἔτους 2011. Προφανῶς καί τά ἐπιχειρήματα αὐτά τῶν ἀνωτάτων δικαστῶν θά μποροῦσαν νά εἶναι στέρεα ἄν δέν τά εἶχε ξεπεράσει ἡ ἴδια ἡ πραγματικότητα. Καί ἐπί τῆς ἀρχῆς καί κατά περίπτωση.

• Tοῦ Mανώλη Κοττάκη

Σέ σημεῖο πού χρειάζεται ἀναδιατύπωση καί αὐτή ἡ ἀπόφαση τῆς Ὁλομελείας ὥστε νά διακρίνει τίς περιπτώσεις πού ὁ δικαστής ἀσκεῖ διοικητικά καθήκοντα ἀπό ἐκεῖνες πού ἀσκεῖ τά κύρια καθήκοντά του. Ὁ κύριος Τζαβέλλας παρουσιάστηκε, ἄν θυμόμαστε καλά, τήν ἄνοιξη τοῦ 2025 ἐνώπιον τῆς Διασκέψεως τῆς Βουλῆς, μαζί μέ τόν τότε συνυποψήφιό του γιά τήν θέση τοῦ εἰσαγγελέα Βασίλη Φλωρίδη καί ἔθεσε τόν ἑαυτό του στήν κρίση τῶν βουλευτῶν γιά τό ἀξίωμα τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου.

Τό ἐνδιαφέρον μάλιστα τότε ἦταν ὅτι ἡ Διάσκεψη ἐκείνη προέκρινε γιά τήν θέση τόν εἰσαγγελέα Φλωρίδη μέ ψήφους 17 ἔναντι 14 τοῦ κυρίου Τζαβέλλα στήν συμβουλευτική ψηφοφορία πού ἔγινε. Τελικῶς τό Ὑπουργικό Συμβούλιο ἀποφάσισε νά προαγάγει στήν ἐπίζηλο θέση τοῦ εἰσαγγελέως τόν κύριο Τζαβέλλα καί ὄχι τόν κύριο Φλωρίδη. Ἐρωτᾶται ἐπί τῆς ἀρχῆς ὁ κύριος εἰσαγγελεύς τοῦ Ἀρείου Πάγου: Ὅταν ἀξιολογεῖ τήν ὑποψηφιότητά του ἡ Βουλή τῶν Ἑλλήνων καί τήν ἐπικυρώνει τό Ὑπουργικό Συμβούλιο, δηλαδή περνᾶ «ἐξετάσεις» καί ἀπό τήν νομοθετική καί ἀπό τήν ἐκτελεστική ἐξουσία, δέν ἀναστέλλεται στήν πράξη ἡ συνταγματικῶς κατοχυρωμένη διάκριση τῶν ἐξουσιῶν μέ τήν ἐκ μέρους του ἀποδοχή τῶν διαδικασιῶν αὐτῶν; Καί θυμήθηκε τήν διάκριση αὐτή τώρα πού ἐκλήθη ἀπό τήν Ἐθνική Ἀντιπροσωπεία στό ὄνομα τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας (καί ἐκεῖνος στό ὄνομα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ δρᾶ) γιά νά ἐξεταστεῖ ἐπί συγκεκριμένου θέματος μετά ἀπό αἴτημα πολιτειακοῦ παράγοντος (τοῦ Νίκου Ἀνδρουλάκη);

Ἄν περνᾶς ἐξετάσεις γιά νά «γίνεις» κάτι, δέν θά περάσεις ἐξετάσεις γιά νά ἀπαντήσεις γιατί «κάνεις» κάτι; Καί σέ κάθε περίπτωση: Ἄν ἡ παράσταση τοῦ κυρίου Τζαβέλλα στήν χθεσινή συνεδρίαση τῆς Ἐπιτροπῆς Θεσμῶν συνιστοῦσε «ὑποταγή τῆς δικαστικῆς στήν νομοθετική ἐξουσία», ἡ ἐμφάνιση καί ἀξιολόγηση τῆς ὑποψηφιότητός του γιά τό ἀξίωμα τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐνώπιον τῆς Διασκέψεως τῆς Βουλῆς τί ἄραγε ἦταν; Ἄσκηση δικαστικῆς ἀνεξαρτησίας; Ἀντίφασις, κύριε εἰσαγγελεῦ.

Πᾶμε τώρα ἀπό τό γενικό στό εἰδικό. Ἡ ἄρνησή του αὐτή θά εἶχε βάση ἄν ἡ Βουλή τόν καλοῦσε νά δώσει ἐξηγήσεις γιά πράξεις ἤ παραλείψεις κατά τήν ἄσκηση τῶν καθηκόντων του ὡς εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἄς τό δεχτοῦμε γιά τήν οἰκονομία τῆς συζητήσεως. Ἀλλά δέν πρόκειται περί αὐτοῦ. Ὁ κύριος εἰσαγγελεύς ἐκλήθη ἀπό τήν Ἐπιτροπή Θεσμῶν νά δώσει ἐξηγήσεις γιά πράξεις ἤ διατάξεις του ὅσο ἐκεῖνος συνεπικουροῦσε στά καθήκοντά του τόν διοικητή τῆς ΕΥΠ καί συνέπραττε μέ ἀποφάσεις του στά διοικητικά καθήκοντα πού ἀσκοῦσε ὁ κύριος Κοντολέων. Πιό συγκεκριμένα, ἐνέκρινε μέ διατάξεις του αἰτήματα τῆς ΕΥΠ γιά παρακολουθήσεις δημοσιογράφων, πολιτικῶν προσώπων καί ἄλλων.

Δέν πρόκειται περί ἀμιγοῦς ἄσκησης δκαστικῆς ἁρμοδιότητας ἄνευ ἐμπλοκῆς τρίτου. Πρόκειται γιά σύμπραξη στήν ἔκδοση διοικητικῶν πράξεων πού ἀγγίζουν τόν σκληρό πυρῆνα τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Τό γεγονός μάλιστα ὅτι ἐδέχθη πρό διετίας νά παραστεῖ στήν ἁρμόδια Ἐξεταστική Ἐπιτροπή ἡ προϊσταμένη τοῦ κυρίου Τζαβέλλα στήν ΕΥΠ εἰσαγγελεύς Βασιλική Βλάχου καί νά δώσει ἀναλυτικές ἀπαντήσεις σέ καυτά ἐρωτήματα βουλευτῶν γιά τίς ὑποκλοπές πού ἐνέκρινε μέ διατάξεις της καί ἡ ἴδια καταρρίπτει ἐκκωφαντικά τό ἐπιχείρημα τοῦ κυρίου Τζαβέλλα περί διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν καί περί ὑποταγῆς τῆς δικαστικῆς στήν νομοθετική ἐξουσία. Ὑπετάγη ἡ κυρία Βλάχου σέ κάποιον μέ τήν παρουσία της στήν Ἐξεταστική; Διατυπώθηκε μεταγενεστέρως κάποιος δημόσιος νομικός προβληματισμός γιά τήν νομιμότητα τῆς παρουσίας της; Διαμαρτυρήθηκε